خیلی عالی است خداوند توفیق دهد
در مقالات جوملا سه شنبه, 08 دسامبر 2015 12:32
:o;):p:o:):D:o:(;):(:p:o:D:):):D:o:o:p:(:(;);):(:(:p:o:D:):D:D:o:o:p:p:(:(;););):(:(:p:o:D:D:D:D:D:)...
در مقالات جوملا سه شنبه, 16 دسامبر 2014 07:57
سلام دوست عزیز از عکسهای زیبایت خوشم آمد لطفا اگر از فل...
در مقالات جوملا پنج شنبه, 03 جولای 2014 18:18
محمدعلی{سخایی} posted a comment in تصاویر 1
بسیارعالی است خوشم امد
در مقالات جوملا پنج شنبه, 27 مارس 2014 19:50
فعالیت های خوبی داشته اید امید واریم در آینده کار ها و ف
در مقالات جوملا سه شنبه, 17 سبتامبر 2013 18:45
السلام علیک یا ابا عبدالله الحسین (ع). کربلا آرزوی ماست خدایا برسان.
به حول و قوه پرودگار و توجه خاص جضرت ولی عصر (عجج) مسجد جامعع، حوزه علمیه و مرکز فرهنگی تحقیقاتی سرور کائنات (ص) واقع در غرب کابل جاده شهید مزاری-سرگ بیست متره -شهرک عرفانی به بار نشسته و به تاریخ 1396/9/15 مراسم افتتاحیه آن برگزار گردیده و هم اکنون تعداد 200 نفر متعلم و 10 نفر استاد در آن مشغول تعلیم و تعلم است.
قال رسول الله (ص) نومکم عبادت و نفسکم تسبیح.
در این ماه با برکت و مغفرت انشاالله طاعات و عبادات همگی عزیزان قبول درگاه حق باشد. از همگی التماس دعا داریم
مسجد و مدرسۀ علمیه محمدیه (ص) واقع در غزنی قلعۀ امیر محمد


امنیت فرهنگی در  منظومۀ  فکری فقهای معاصر (قسمت دوم)
 (باتأکید بر نظرات امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری «مدظله العالی» با نگاهی به بیانیۀ گام دوم انقلاب»
مقدمه:
در شماره قبلی(46-47) همین فصلنامه در قسمت اوّل: تعریف فرهنگ از نظر لغت و اصطلاح، مفهوم امنیت فرهنگی، نسبت امنیت فرهنگی و امنیت ملّی، نسبت امنیت فرهنگی و رسیدن به کمال انسانی، گستره امنیت ملّی در فقه سیاسی و موارد و قلمرو امنیت فرهنگی مفصلاً بحث شد. و گفته شد که فرهنگ صحیح و سالم و با ارزش از ارکان و پایه‌های زیربنایی و اساسی امنیت است هر جامعه که از فرهنگ غنی و سالم برخوردار باشد از امنیت بالاتری برخوردار است. در واقع می‌توان گفت: جامعه‌ای که امنیت فرهنگی ندارد استقلال هویتی هم ندارد. زیرا «ارتباط آدمی در قالب فرهنگ حاکم بر آن مبین رفتار او در نشیب و فراز زندگی اجتماعی است. حضرت امام خمینی «ره» در این زمینه میفرمایند: «فرهنگ مبدأ همه خوشبختیها و بدبختیهای یک ملّت است اگر فرهنگ ناصالح شد این جوانهایی که تربیت می‌شوند به این تربیتهای فرهنگ ناصالح، آنها در آتیه فساد ایجاد می‌کنند، فرهنگ استعماری، جوان استعماری تحویل مملکت می‌دهد، فرهنگی که با نقشه دیگران درست می‌شود و اجانب برای ما نقشه کشی می‌کنند و با صورت فرهنگ درست می‌خواهند تحویل جامعه ما بدهند، این فرهنگ، فرهنگ استعماری و انگلیسی است و این فرهنگ از همۀ چیزها حتّی از این اسلحه این قلدرها بدتر است، این قلدرها اسلحۀشان بعد از چند وقت میشکند و حالا هم شکسته اما وقتی فرهنگ فاسد شد جوانهای ما که زیر بنای تأسیس همه چیز هستند از دست ما می¬روند و انگل بار می‌آیند، غرب زده بار می‌آیند،» «صحیفه نور، ج 1، ص 273»


به عبارت دیگر فرهنگ هر چه باشد امروزه به عنوان عصاره زندگی اجتماعی در ابعاد مختلف حیات مادی و معنوی و در باورها، ارزشها و هنجارها نماد مشخصی دارد و به نحوی بر افکار، امیال و فعّالیّتهای ما تأثیر می‌گذارد. «در آمدی بر تعلیم و تربیت اسلامی (2) اهداف تربیت از دیدگاه اسلام، ص 203.» روی همین جهت است که انبیای الهی و اکثر مصلحان اجتماعی برای نجات بشر بیش از هر چیز در صدد تعلیمات، طرح‌ها و برنامه‌های خویش بر جایگزینی فرهنگ و ارزشهای نوین اصرار داشته اند، از این رو است که امروزه می‌بینیم استکبار جهانی قبل از آن که به دنبال سلطۀ سیاسی و اقتصادی باشد، برای رسیدن به مقاصد شوم خویش هجوم به فرهنگ کشورهای ضعیف را هدف اصلی سیاست خود قرارداده است. «همان، ص 267- 268» بر همین اساس حضرت آیت الله خامنه روی رشدو شکوفای معنویت انسان تکیه نمود میفرمایند: « معنویّت به معنی برجسته کردن ارزش‌های معنوی از قبیل: اخلاص، ایثار، توکّل، ایمان در خود و در جامعه است، و اخلاق به معنی رعایت فضلیت‌هایی، چون خیرخواهی، گذشت، کمک به نیازمند، راستگویی، شجاعت، تواضع، اعتماد به نفس و دیگر خلقیّات نیکو است. معنویّت و اخلاق، جهت‌دهنده‌ی همه‌ی حرکت‌ها و فعّالیّتهای فردی و اجتماعی و نیاز اصلی جامعه است؛ بودن آنها، محیط زندگی را حتّی با کمبود‌های مادّی، بهشت میسازد و نبودن آن حتّی با برخورداری مادّی، جهنّم می‌آفریند.» «سیدعلی خامنهای، متن بیانیۀ گام دوم انقلاب، بخش توصیه-ها.» حال با توجه به اهمیت فرهنگ و روشن شدن موارد و قلمرو امنیت فرهنگی می پردازیم به سازوکارهای تأمین امنیت فرهنگی.

سازوکارهای تأمین امنیت فرهنگی
الف) جلوگیری از تضعیف مبانی مسائل دینی و ورود فرهنگ بیگانه
خدشه در آموزه‌های دینی به منظور تضعیف ایمان مؤمنان به بهانۀ آزادی بیان جایز نیست زیرا چنین کاری موجب تحیّر و ضلالت مردم میشود، که در آیات و روایات متعدد از آن نهی شده است چنانچه آیۀ قرآن کریم سخن گفتن یا شیندن کلام بیهوده‌ای که موجب ضلالت گردد را محکوم به عذاب الهی می‌کند: «وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًا أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ» «لقمان/6»  برخی از مردم سخنان (لغو و بیهوده) را  می-خرند تا به جهالت خلق را از راه خدا گمراه سازند و آیات الهی را به استهزا میگیرند برای آنان عذاب خوار کننده است.»
شهيد مدرّس آن روز نسبت به ورود فرهنگ بیگانه زنگ خطر را به صدا درآورده فرمود: «در رژيم نويى كه نقشۀ آن را براى ايران بىنوا طرح كرده‏اند نوعى از تجدد به ما داده مى‏شود كه تمدّن مخربى را با رسواترين قيافه تقديم نسل‏هاى آينده خواهند نمود و آن روز فراخواهد رسيد كه چوپان‏هاى قريه‏هاى ورامين و كنگاور با فكل و كروات خودنمايى مى‏كنند. ممكن است شمار كارخانه‌های نوشابه سازى روزافزون گردد، اما كورۀ آهنگرى و كاغذ سازى پا نخواهد گرفت. درهاى مسجد و تكايا به عنوان منع خرافات و اوهام بسته خواهد شد. اما سيلهایی از رمان‏ها و افسانه‏هاى خارجى به وسيله مطبوعات و پرده‏هاى سينما به اين كشور جارى خواهد گشت و عقايد و انديشه‏هاى پوچ را به عنوان فرهنگ غربى، آن هم با رقص و آواز و دزدیهای عجيب ارسن لوپن و بی‌عفتیها و مفاسد اخلاقى ديگر به ما تحميل خواهند كرد و اينها را لازمه تمدّن غربى مى‏دانند.» «حسين مكى، مدرّس قهرمان آزادى، ص 209»
 بنابراین، آزادی اگر موجب اخلال در مبانی دینی و ایجاد تردید در باورهای اعتقادی مؤمنان شود پذیرفته نیست. امام خمینی (ره) میفراماید: «روزنامه‌هایی که مضر به حال ملّت نباشد و روزنامه‌هایی که نوشتۀ‌شان گمراه کننده نباشد، آزادند.» «صحیفۀ نور، ج4، ص260» از این فرمایش امام (ره) معلوم میشود که اگر رسانه‌ها و مطبوعات در پی ترویج فرهنگ بیگانه و سست کردن باورهای دینی مردم باشند به هیچ وجه در حکومت اسلامی از آزادی برخوردار نخواهند بود.
ب) دفاع از فرهنگ اسلامی و مبارزه با تهاجم فرهنگی
اسلام از آموزه‌های اعتقادی و عملی ترکیب یافته است که بخشی از آن در قرآن و بخشی دیگر در روایات مورد تبیین و تأکید قرار گرفته‌اند. اسلام این اجازه را به نااهلان نمی‌دهد که به بهانۀ آزادی بیان به تحریف آموزه‌های دینی دست زنند یا در آن بدعت ایجاد کنند، بنابراین صاحبان بیان، قلم یا صاحب رسانۀ دیگر اگر به بهانۀ آزدی بیان در صدد تحریف آموزه‌های دینی برآید در حقیقت وارد منطقۀ ممنوعه شده است و حکومت دینی جلو چنین آزادی را میگیرد چه تحریف کننده آگاه به عمل خود باشد یانه؟ زیرا اثر وضعی آن بر خود عمل تحریف مترتب می‌شود؛ اما اگر تحریف از روی عناد باشد حکم دیگری خواهد داشت. «محمدحسن قدردان قراملکی، پیشین، ص174» در کل میتوان گفت: فقها در تاریخ فقاهتشان، هر کدام به نوبۀ خود دفاع از فرهنگ اسلام را واجب دانسته‌اند همانگونه که دفاع از کشور اسلامی، جان و مال مسلمانان را نیز واجب میدانستند.

دفاع از امنیت فرهنگی و پرهیز از فرهنگ بیگانه در کلام امام خمینی (ره)
امام خمینی (ره) که سرآمد فقهای معاصر بود، حساسیت خاصی نسبت به فرهنگ مبتذل و انسان سوز ضد دینی غرب و تهاجم فرهنگی دشمنان اسلام علیه جوامع اسلامی داشتند و آثار مخرِّب و پیامدهای منفی فرهنگ غرب را بر جامعۀ اسلامی مشاهده کرده بودند لذا در موارد متعددی در سخنرانیها، مصاحبه‌ها، پیامها، فرمانها، بیانات و رهنمودهایش توجّه خاصی نسبت به فرهنگ اسلام داشته و از آن به عظمت یاد کرده و مردم را به پیروی از آن تشویق و ترغیب نموده و از پیروی فرهنگ استعماری منع نموده است. که ما به خاطر پرهیز از حجیم شدن رساله به برخی موارد آن اشاره میکنیم، تا چراغ هدایت و راهنمای جوامع اسلامی به خصوص جوانان عزیز باشد.
1- هماهنگی فرهنگ با تمدّن در سایۀ امنیت
در مبحث تمدّن و فرهنگ اسلامی که هر دو رابطه متعامل و متقابل داشته و دو روی یک سکه می‌باشند و هر یک تحوّل و تطّور دیگری را موجب می‌شود، باید گفت: این دو رابطه مستقیم با امنیت دارند، زیرا که آفرینندگی و ابتکار یعنی اصلی‌ترین شاخصه تمدّن، تنها در صورت وجود امنیت، شکوفایی و بالندگی پیدا میکنند. در واقع محصولات و فرآورده‌های هنری، مذهبی، فلسفی و سایر تولیدات ذهنی مشابه در دامن و بستر محیط امن و امنیت، تولید میگردند، که دین و وحی الهی اساس مشترک آنها است از این رو در یک تمدّن دینی، دین فقط عاملی از عوامل تشکیل دهنده فرهنگ نیست بلکه واقعیت دینداری کل فرهنگ را تشکیل می‌دهد و هر چیزی از وحی الهی نشأت می‌گیرد و با این توضیح روشن است که امنیت فرهنگی بر بستر دینمداری و صیانت از شریعت ضامن شکوفایی بالندگی و تجلیات فکری، ذوقی و عاطفی تک تک افراد اجتماع است. «شریعتمدار جزایری، امنیت در فقه سیاسی شیعه، فصلنامه علوم سیاسی، شماره نهم، ص34»
امام خمینی (ره) در باب تعامل فرهنگ و تمدّن میفرماید: «فرهنگ یک ملّت در رأس تمدّن بزرگ واقع شده، فرهنگ باید یک فرهنگی باشد موافق با تمدّن.» « صحیفه نور، ج 12، ص 46» وقتی معلوم شد که واقعیت دینمداری کل فرهنگ را تشکیل میدهد، روشن میشود که اجتماعی که اسلام را پذیرفته است، زبان، گویش، نژاد، منطقۀ جغرافیایی و دیگر تفاوتهایی را که در جوامع بشری وجود دارد نتنها ملاک و معیار برای شناسایی افراد قرار نمی‌دهد، بلکه تنها امتیاز انسانها را در نزد خداوند [به نص صریح قرآن کریم: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ» «حجرات/ 13» ای مردم ما شمارا از یک مرد و زن آفریدیم و شما را شعبه‌های بسیار و قبیله‌های مختلف گردانیدیم تا یکدیگر را بشناسید بزرگوار و با افتخارترین شما خدا با تقواترین شما است.] داشتن مراتب تقوا می‌داند» «شریعمتدار جزایری، پیشین، ص 16»
ممکن است به ذهن بعضی بیاید که دین نمی‌تواند مایه ایجاد وحدت و یگانگی میان گویشهای گوناگون، گروه‌های متفاوت و ملّتهای مختلف بشود و امنیت فرهنگی را تأمین کند زیرا این امر با تعدد ادیان چگون  سازگاری دارد؟ و تعدد ادیان هم که مسلم است و مورد وفاق. در جواب باید گفت ما معتقد هستیم که «تعدد ادیان در جوامع بشری نباید سبب اختلاف و تفرقه در میان آنها باشد، ادیان متعددی که از طرف خداوند به منظور ارشاد مردم آمده است، برای ایجاد تنافر و تفرقه میان آحاد بشر نیست [بلکه باید گفت] تعداد آنها برای تکامل رسالتهای آسمانی است، در قرآن کریم آیات بی‌شماری آمده که فرستادن قرآن را برای تصدیق و گواهی به درست بودن کتب سماوی پیشین قلمداد کرده است.» «مائده/43،45،47ـ  آل عمران/3»
بنابراین، ادیان آسمانی باید به مشترکات خود توجّه داشته باشند و آنها را در جامعه تقویت نمایند، تا جامعه خداشناس و به هدف تمام ادیان آسمانی که همانا ترس از خدا، اطاعت از امر و نیکی به دیگران، پناه بردن به فضایل اخلاقی و پاک شدن از آلودگی گناهان است برسند. «شریعتمدار جزایری،پیشین، ص 16»
2- امنیت فرهنگی و ارزشهای اسلامی
تا زمانی که فرهنگ اسلامی در جامعه مسلمان و فرهنگ خداشناسی و اطاعت از خدا در جوامع خداشناس باشد، با الفت و یگانگی میان افراد جامعه امنیت، آسایش، اعتماد و اطمینان میان افراد وجود خواهد داشت و هیچگونه خطری نمی‌تواند آن جامعه را تهدید کند. و برعکس اگر جامعۀ اسلامی از فرهنگ اسلام و ارزشهای اسلامی تهی شود، دیگر امنیت فرهنگی وجود نخواهد داشت و به زودترین وقت فرهنگ استعماری جایگزین آن خواهد شد، فقهای عظام به عنوان محافظ و نگهدارندۀ فرهنگ اسلام، پس از ایجاد این فرهنگ در حفظ و نگهداری آن تلاش دارند.
حضرت امام خمینی (ره) در این مورد میفرماید: «این فرهنگهای غربی را بیش از پنجاه سال است که شما دیدید و هرچه بر سر این ملّت آمد از این فرهنگ غربی آمد هر انحرافی که برای جوانهای عزیز ما پیدا شد به واسطۀ این فرهنگ غربی بود. روشن فکرها توجّه کنند به اینکه مهلت بدهند یک چند سالی هم فرهنگ اسلامی ‌باشد، تجربه کنند، ببینند که با فرهنگ اسلام چه خواهد شد.» «صحیفۀ نور، ج 13، ص 197»
3- فرهنگ مبدأ همه خوشبختیها و بد بختیها
حضرت امام خمینی (ره) می‌فرماید: «فرهنگ مبدأ همه خوشبختیها و بدبختیهای یک ملّت است اگر فرهنگ ناصالح شد این جوانهایی که تربیت می‌شوند به این تربیتهای فرهنگ ناصالح، آنها در آتیه فساد ایجاد می‌کنند، فرهنگ استعماری، جوان استعماری تحویل مملکت می‌دهد، فرهنگی که با نقشه دیگران درست می‌شود و اجانب برای ما نقشه کشی می‌کنند و با صورت فرهنگ درست می‌خواهند تحویل جامعه ما بدهند، این فرهنگ، فرهنگ استعماری و انگلیسی است و این فرهنگ از همۀ چیزها حتّی از این اسلحه این قلدرها بدتر است، این قلدرها اسلحۀشان بعد از چند وقت میشکند و حالا هم شکسته اما وقتی فرهنگ فاسد شد جوانهای ما که زیر بنای تأسیس همه چیز هستند از دست ما میروند و انگل بار می‌آیند، غرب زده بار می‌آیند، آنها را از همان اول، همان کلاسهای اول توی ذهنهایشان هی مطالبی می‌کنند تا برسند به آن بالا. اگر فرهنگ، فرهنگ صحیح باشد جوانهای ما صحیح بار می‌آیند. اگر فرهنگ، فرهنگ باشد، فرهنگ الهی باشد، فرهنگی باشد که برای منفعت اهل ملّت برای منفعت مسلمین باشد، این افرادی که میبینید که الآن سر کار هستند، اینها از آن بیرون نمیآمد، فرهنگ ما یک فرهنگ استعماری است، فرهنگ ما در دست صلحا نیست، صالح اداره اش نمی‌کند.» «صحیفه نور، ج 1، ص 273»
در باور امام خمینی (ره) فرهنگ استعماری که تا قبل از انقلاب اسلامی بر کشور ایران آن هم به عنوان یک کشور اسلامی حاکم بود، امّ الامراض و عامل همه بدبختیها محسوب می‌شد، چنانچه خود در این زمینه می‌فرماید: «آنچه می‌توان گفت امّ المراض است، رواج روز افزون فرهنگ اجنبی استعماری است که در سالهای بسی طولانی جوانان ما را با افکار مسموم پرورش داده و عٌمّال داخلی استعمار بر آن دامن زده‌اند و از یک فرهنگ فاسد استعماری جز کارمند و کارفرمای استعمار زده حاصل نمی‌شود. باید کوشش کنید مفاسد فرهنگ حاضر را بررسی کرده و به اطلاع ملّتها برسانید و با خواست خداوند متعال آن را عقب زده و به جای آن فرهنگ اسلامی- انسانی را جایگزین کنید تا نسلهای آینده با روش انسان سازی، عدل و پیروزی تربیت شوند.» «همان، ص 161»
4- صدور فرمان انقلاب فرهنگی در راستای امنیت فرهنگی
امام خمینی (ره) بر همین مبنا و اندیشه بود که در سال 1358 در پیام نوروزی خود فرمان انقلاب فرهنگی را صادر نموده و فرمود: «باید انقلاب اساسی در تمام دانشگاههای ایران به وجود آید تا اساتیدی که در ارتباط با شرق و یا غرب هستند، تصفیه گردند و دانشگاه محیط سالمی شود برای تدریس علوم عالی اسلامی » «دانشگاه و دانشگاهیان از دیدگاه امام خمینی، ص 132»
اگرچند امام (ره) در این فرمان انگشت روی دانشگاه‌ها گذاشته بودند، اما تحقّق انقلاب فرهنگی در تمام سطوح جامعه و کل مراکز آموزشی و پرورشی منظور نظر امام بود و برای دستیابی به این هدف بود که در تاریخ 24 خرداد ماه 1359 فرمان تشکیل «ستاد انقلاب فرهنگی» را صادر نمودند، که پس از این تاریخ ستاد تشکیل شده و در پی تشکیل جلسات اولیه ستاد و آغاز برنامه‌ریزی، هدف کلّی انقلاب فرهنگی، تحوّل در مجموعۀ «آداب و رسوم، دانسته‌ها و گفته‌ها و روشهای زندگی و ارزشهای حاکم بر اذهان و عقول مردم در جانب اسلامی‌تر شدن» اعلام شد. در واقع مسئولان امر در پی تغییر ارزشها [در واقع ضد ارزشها که در لباس ارزشها خود را نشان می‌داد] بودند که این مهم نیز می‌بایست به دو طریق آموزش رسمی و نمایاندن ارزشهای اسلامی و ایجاد تغییرات مناسب در شرایط عینی و مادّی زندگی صورت می‌گرفت. «ناهید روشن نهاد، پیشین، ص 148»
حضرت امام (ره) در واقع میخواست با تحوّل و انقلاب در بعد فرهنگی، فرهنگ بیگانه و استعماری را از بین برده و فرهنگ دینی اسلامی را جایگزین آن کند لذا انقلاب و تحوّل را در بعد فرهنگی ضروری می دانست و میفرمود: «بزرگترین تحوّلی که باید بشود در فرهنگ باید بشود برای اینکه بزرگترین مؤسسهای است که ملّت را به تباهی میکشد یا به اوج عظمت و قدرت میکشد. برنامه‌های فرهنگی تحوّل لازم دارد، فرهنگ باید متحوّل بشود، این غیر از سایر ادارات است.» «روح الله  خمینی، صحیفه نور، ج6، ص 252»
در حقیقت از اینکه ملّت اسلام در حال رکود به سر می‌برد و هیچگونه زمینۀ رشد، ترقی و تکامل و بالندگی برایش نبود و نه تنها امنیت فرهنگی نداشت بلکه با خلاء فرهنگ خودی دچار شده و کاملاً مستعمرۀ فرهنگ بیگانه قرار گرفته بود و دولتمردان وقت هم غرق در عیش و نوش و غافل از تباهی و به فساد کشیده شدن ملّت، خوش خدمتی به استعمار را به خاطر تداوم چند صباح حکومت بیکفایتشان افتخار میدانستند، درحالیکه هیچگونه افتخار، ابتکار و سازندگی از خود نداشتند و برای کوچکترین چیز دستشان به طرف بیگانه دراز بود، حضرت امام (ره) با دیدن این اوضاع و شرایط که بر ملّت حاکم شده بود ناراحت بوده و زجر میکشید، فریاد میزد که فرهنگ باید فرهنگ خودی باشد و سازندگی را باید با فرهنگ خودی آغاز گرد.
5- امنیت و سازندگی با فرهنگ خودی
امام خمینی (ره) نسبت به فرهنگ بیگانه به خاطر پیامدهای منفی که به وجود آورده بود سخت حساس بوده و همیشه توصیه می‌کرد که ما باید فرهنگ خود را داشته باشیم و میگفت: «فرهنگ ما فرهنگ استعماری است. ما باید فرهنگ خودمان را داشته باشیم، این فرهنگها فرهنگهایی است که نمیگذارند بچّه‌های ما با فرهنگ بزرگ بشوند. یک لوزه الآن می‌خواهد عمل کند، همین خود این شاه راجع به یکی از لوزه‌اش، یکی را از اروپا آوردند، این لوزه را عمل کرد. خوب تویی که میگویی ما دیگر مملکتمان را ترقی دادیم، لوزۀتان را هم دارید جای دیگر عمل میکنید پس معلوم می‌شود که شما هیچی ندارید.» «روح الله خمینی، همان، ج 2، ص 127-128»
6- فرهنگ امنیت آور و مطلوب
در اندیشه امام خمینی (ره) از میان تمام فرهنگها فرهنگ خودی که همان فرهنگ دین اسلام است نقش بنیادین خود را دارد لذا میگوید: «فرهنگ دین می‌تواند میان گویشهای گوناگون، گروه‌های متفاوت و ملّتهای مختلف وحدت و یگانگی ایجاد کند. فرهنگ دین اسلام با امر به معروف و نهی از منکر و پناه گرفتن در دامن تقوا و پرهیزگاری و ترس از خدا سبب می‌شود که افراد جامعه مسئولیّتهای خود را در ارتباط با خدا، خود و دیگر افراد جامعه به درستی انجام دهند.» «شریعتمدار جزایری، امنیت در فقه سیاسی شیعه، فصلنامه علوم سیاسی، ص 16»
در جای دیگر میفرماید: «فرهنگ میتواند حل عقده‌ها را بکند، اگر فرهنگ یک فرهنگی شد که انسان بار آورد، متعهّد بار آورد، معتقد به یک ماورا  بار آورد، معتقد به اینکه اگر این از دیگری باشد این مسئولیّت دارد. اگر این دزدی باشد مسئولیّت دارد، آنکه اعتقاد به این معنا دارد و ایمان دارد به یک پردۀ ماورای این عالم، این است که می‌تواند مملکت را حفظ بکند این است که اگر در مقابل اینکه یک خیانت بکند همه چیزها را بهش بدهند زیر بار نمی‌رود.» «روح الله خمینی، صحیفه نور، ج 6، ص 239» پس اگر ما می‌خواهیم امنیت فرهنگی داشته باشیم و مردم در حقوق فرهنگی که دارند- ازقبیل (آموزش و پرورش، ارائۀ الگوهای متعالی، نصیحت و خیرخواهی، احیای ازشهای الهی)- از آن برخوردار بوده و در امنیت کامل به سر ببرند، باید کاری کنیم که انسان امین تربیت بکنیم که این خود امنیت فرهنگی را به دنبال دارد.
7- دفاع از امنیت فرهنگی  تکلیف همگانی
امام خمینی (ره) در این زمینه می‌فرماید: «اگر ترس این باشد که دشمن میخواهد استیلای سیاسی و یا اقتصادی بر حوزۀ اسلام داشته باشد در نتیجه مسلمانها را به اسارت سیاسی و یا اقتصادی برساند و یا اسلام و مسلمین را ناتوان کند، واجب است بر تمام مسلمانها با وسایل مشابه با آنها به دفاع برخیزند و با مقاومتهای منفی مانند نخریدن کالای آنها، مصرف نکردن تولیدات آنها و ترک ارتباطها تسلیم خواستۀ آنها نگردند.» «روح الله  خمینی، تحریر الوسیله، ج 1، ص 485»  در جای دیگر دارد: اگر یکی از دولتهای اسلامی با بیگانگان رابطه‌ای برقرار سازد که مخالف با مصلحت اسلام و مسلمین باشد، واجب است بر دیگر دولتها که آن قرارداد را باطل کنند. «روح الله خمینی، همان، ص 486»
9- دفاع ازا امنیت فرهنگی هم سنگ جهاد
در واقع فقها دفاع از فرهنگ اسلامی را یکی از انواع جهاد دفاعی می‌داند چرا که «زمانی که دشمن به فرهنگ اسلامی هجوم آورد و آن را تهدید نماید، مسلمانها باید با هر وسیله‌ای که در اختیار دارند، به دفاع برخیزند و از آن نگهداری نمایند، اگر کسی بگوید چرا حفظ فرهنگ اسلام واجب است ما چرا نباید فرهنگ دیگر ملّتها به ویژه فرهنگ غربی را نپذیریم؟ جواب این است که فرهنگ غربی که نتوانسته است جامعه خود را به کمال برساند و از خیانت، جنایت، زشتی و آلودگی پاکسازی کند چگونه می‌تواند جوامع دیگر را هدایت نماید؟.» «شریعتمدار جزایری، همان، ص 18»
امام خمینی (ره) در این مورد فرموده است: «اگر در ارتباط با بازرگانی و غیر آن، ترس آن باشد که بیگانگان استیلای سیاسی بر حوزه اسلام و کشورهای اسلامی پیدا میکنند و در نتیجه مسلمانها را استعمار کرده و یا کشورهای آنها را مستعمرۀ خویش نماید، هرچند به شیوه استعمار نو باشد، واجب است بر تمام مسلمانها که از آن ارتباط کناره گیری نمایند و بکارگیری آن ارتباط و قرارداد حرام است. «روح الله خمینی، تحریر الوسیله، ج 1، ص 485»
مبارزه با  تهاجم فرهنگی دشمن در کلام آیت الله خامنه‌ای
آیت الله خامنهای هدف فعّالیّتهای فرهنگی را تعمیق ایمان دینی، هدایت مردم، جلوگیری از انحراف دانسته می‌فرمایند: «... هدف و جهت فعّالیّتها در عرصه‌های مختلف فرهنگی باید تعمیق ایمان دینی و انقلابی مردم باشد...» «یدالله جوانی،  راهبرد های فرهنگی مقام معظم رهبری، فصلنامۀ مطالعات سیاسی، ص31» همینطور ایشان بر بعد معنوی انسان تأکید نموده می-فرمایند: برجسته نمودن معنویّت به معنی برجسته کردن ارزش‌های معنوی از قبیل: اخلاص، ایثار، توکّل، ایمان در خود و در جامعه است، و اخلاق به معنی رعایت فضلیت‌هایی، چون خیرخواهی، گذشت، کمک به نیازمند، راستگویی، شجاعت، تواضع، اعتماد به نفس و دیگر خلقیّات نیکو است. معنویّت و اخلاق، جهت‌دهنده‌ی همه‌ی حرکت‌ها و فعّالیّتهای فردی و اجتماعی و نیاز اصلی جامعه است؛ بودن آنها، محیط زندگی را حتّی با کمبود‌های مادّی، بهشت میسازد و نبودن آن حتّی با برخورداری مادّی، جهنّم می‌آفریند. «سیدعلی خامنهآی، متن بیانیۀ گام دوم انقلاب، بخش توصیهها»
1- اهداف تهاجم فرهنگی دشمن
از دیدگاه آیت الله خامنهای، اهداف دشمن از تهاجم فرهنگی نشانه رفتن اصل اسلام ناب و اسلام انقلابی بوده  و همانند کار فرهنگی، یک کار آرام و بی‌سروصدا و تأثیرگذار در دراز مدت میباشد: «تهاجم فرهنگی برای بی‌اعتقاد کردن نسل نو انجام می‌گیرد، هم بی‌اعتقاد کردن به دین، هم بی‌اعتقاد کردن به اصول انقلابی و هم بی‌اعتقاد کردن به آن تفکر فعالی که امروز استکبار و قلمرو و قدرتهای استکباری را به خطر و وحشت انداخته است.» «یدالله جوانی، همان، ص33-34» بر همین اساس مقام عظمای ولایت حضرت آیت الله خامنهای روی تقویت بعد معنوی افراد و جامعه تکیه نموده میفرمایند: «شعور معنوی و وجدان اخلاقی در جامعه هرچه بیشتر رشد کند برکات بیشتری به بار می‌آورد؛ این، بی‌گمان محتاج جهاد و تلاش است و این تلاش و جهاد، بدون همراهی حکومت‌ها توفیق چندانی نخواهد یافت. اخلاق و معنویّت، البتّه با دستور و فرمان به دست نمی‌آید، پس حکومت‌ها نمیتوانند آن را با قدرت قاهره ایجاد کنند، امّا اوّلاً خود باید منش و رفتار اخلاقی و معنوی داشته باشند، و ثانیاً زمینه را برای رواج آن در جامعه فراهم کنند و به نهاد‌های اجتماعی در این باره میدان دهند و کمک برسانند؛ با کانون‌های ضدّ معنویّت و اخلاق، به شیوه‌ی معقول بستیزند و خلاصه اجازه ندهند که جهنّمی‌ها مردم را با زور و فریب، جهنّمی کنند.» «سید علی خامنهای، متن بیاینۀ گام دوم انقلاب، بخش توصیهها.»
2- ضرورت مبارزه با تهاجم فرهنگی دشمن
آیت الله خامنهای مقابله با تهاجم فرهنگی دشمنان اسلام را یک ضرورت جدّی دانسته میفرمایند: «ما باید باور داشته باشیم که امروز آماج تهاجمات فرهنگی دشمنانمان هستیم.» «ما باید تهاجم فرهنگی را یک مقوله حقیقی و جدّی به حساب بیاوریم. مبارزۀ فرهنگی با تفکّر اسلامی و جمهوری اسلامی دارای شاخه‌ها و شعبه‌های متعدّدی است که اگر واقعاً انسان بخواهد آنها را بررسی و احصا کند، خواهد دید که عرصه‌ای بسیار گسترده دارد... تفکر سیاسی اسلام در مطبوعات، در کتابهای مختلف و در ترجمه‌ها، حتّی در تاریخ نویسی زیر سؤال می‌رود... ما اکنون شاهدیم که بسیاری از مقالات، کتابها، تاریخ نویسها و بیوگرافی نویسها، بر پایۀ رد طرز تفکّر سیاسی حاکم بر نظام اسلامی استوار است... شکل دیگر این رویارویی، زیر سؤال بردن و رد عقاید بنیانی اسلام به شکلی رندانه، در کتابها و جزوه‌های درسی و کلاسهای درسی است. شکل مهمترین این رویارویی که از بخشهای اساسی تهاجم فرهنگی است، کوشش برای کشاندن نسل جوان به ابتذال و فساد است... ممکن است تهاجم فرهنگی در چهره و پوشش چند نفر زن در خیابان متجلّی باشد و این را کسی مهم نداند، اما قضیه به اینجا منحصر نمی‌شود، بلکه قضیه این است که حقیقتاً جبهۀ وسیعی از سوی دشمن با ابزارهای مؤثر خطرناک و کارآمد و با استفاده از علم و تکنولوژی به وجود آمده، برای اینکه جمهوری اسلامی را با تهاجم فرهنگی مواجه کنند. چنین مبارزهای اگر در مقابلش حرکتی انجام نگیرد، بلاشک پیروز خواهد شد. به نظر من اگر با این تهاجم، هوشمندانه و با بهره‌گیری از روشهای درست و مدبّرانه مقابله نشود، بسیار خطرناک و نابود کننده است.» «مقام معظم رهبری در دیدار با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی، 19/9/1371 ر.ک یدالله جوانی، همان، ص35-36»
حضرت آیت الله خامنهآی از همه بیشتر روی پیامدهای منفی تکنولوژی رسانه تکیه نموده میفرمانید: «ابزار‌های رسانه‌ای پیشرفته و فراگیر، امکان بسیار خطرناکی در اختیار کانون‌های ضدّ معنویّت و ضدّ اخلاق نهاده است و هم‌اکنون تهاجم روزافزون دشمنان به دل‌های پاک جوانان و نوجوانان و حتّی نونهالان با بهره‌گیری از این ابزار‌ها را به چشم خود می‌بینیم. دستگاه‌های مسئول حکومتی در این باره وظایفی سنگین بر عهده دارند که باید هوشمندانه و کاملاً مسئولانه صورت گیرد؛ و این البتّه به معنی رفع مسئولیّت از اشخاص و نهاد‌های غیرحکومتی نیست. در دوره‌ی پیش رو باید در این باره‌ها برنامه‌های کوتاه مدّت و میان مدّت جامعی تنظیم و اجرا شود؛ ان‌شاء‌الله.» «سیدعلی خامنهای، متن بیانیۀ گام دوم انقلاب، بخش توصیهها»
3- شیوه ها و ابزارهای تهاجم فرهنگی دشمن
از مجموعه فرمایشات رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در موضوع تهاجم فرهنگی می‌توان نتیجه گیری کرد که استکبار جهانی با بکارگیری تمامی ابزار و امکانات و عوامل خود، در صحنه حاضر شده، و از هر امکان فرهنگی و ابزار فرهنگی برای پیشبرد مقاصد خود استفاده می‌کند. در دانشگاه، در آموزش و پرورش، در عرصه سینما و تئاتر، در عرصه کتاب، رسانه ها و مطبوعات، در فرهنگسرا، و هر عرصهای که قابلیت و کارکرد داشته باشد، می‌تواند رد پای دشمن با هدف تأثیرگذاری فرهنگی را مشاهده نمود. آنچه دشمن در این عرصه دنبال می‌کند، از منظر ولایت در محورهای زیر قابل دسته بندی است.
1- تحریف و مخدوش کردن تاریخ اسلام و القاء تز جدایی دین از سیاست
2- اشاعه شهوات و بی‌بند و باریهای اجتماعی
3- منزوی کردن اسلام در صحنه‌های سیاسی اجتماعی و بین‌الملل
4- مخدوش کردن چهرۀ انقلاب اسلامی
5- زیر سؤال بردن گذشتۀ نظام اسلامی
6- خشن معرفی کردن اسلام سیاسی
7- ترویج اسلام آمریکایی. «یدالله جوانی، پشین، ص35- 36»
راهکارهای مقابله با تهاجم فرهنگی در اندیشۀ آیت الله خامنهای
در بحث تهاجم فرهنگی دشمن و راهبردهای مقابله با آن، تأکید اصلی ایشان بر این نکته تمرکز دارد که، تهاجم فرهنگی یک کار فرهنگی است، بنابراین، مقابله با آن هم باید یک کار فرهنگی باشد. به عبارت دیگر ایشان تأکید دارند که، دشمن با تمامی ابزار و امکانات خود برای یک حرکت فرهنگی و ضد فرهنگ دینی، فرهنگ اسلامی، فرهنگ انقلابی، فرهنگ شیعه در صحنه فعّال شده و لازم و ضروری است که مسلمانان نیز با استفاده از تمامی ابزارها و شیوه‌های فرهنگی به مقابله هوشیارانه، مدبّرانه و حکیمانه با این تهاجم بپردازند. در کل راهبردهای مقابله با تهاجم فرهنگی را در بیانات مقام ولایت در محورهای ذیل می‌توان خلاصه کرد.
1- قیام مسلمین جهان به صورت عمومی برای احیای حاکمیت اسلام
«به ملّتهای اسلامی در آحاد مردم مسلمان عرض میکنم که علاج همۀ دردها و ناکامیهای ملل مسلمان بازگشت به اسلام و زندگی در نظام اسلامی و زیر سایۀ احکام اسلامی است. این آن چیزی است که عزّت، قدرت و برخورداری از نعم بزرگ امنیت و رفاه را به مسلمانان برمی-گرداند و سرنوشت تلخ و ذلّت آمیزی که طرّاحان استکبار برای ملّت مسلمان تدارک دیده‌اند، از آنان دور میسازد.» «توصیه ما به همۀ مسلمانان عالم این است که بر روی شخصیت پیغمبر (ص)، ابعاد زندگی، سیره اخلاق و تعالیمی که از آن بزرگوار مأثور و منصوص است، کار زیادی بشود. بعد از قرون وسطی نسبت به شخصیت رسول اکرم (ص) در مغرب زمین و دنیای مسیحیت یک تهاجم تبلیغی وسیعی انجام گرفت.» «پیام حج، 13/3/.1371 .رک. یدالله جوانی، همان. ص 38»
2- تبیین حقایق اسلامی با استفاده از هنر و روشهای نوین تبلیغی
«آن نسلی که می‌خواهد از سخن دینی ما استفاده کند اگر آن را پیراسته نکنیم از ما نخواهد گذشت.» «... هنرمندان ما باید به انجام کارهای وسیع فرهنگی و هنری شجاعانه و برخاسته از ایمان حقیقی و کیفیت دادن به آن، تشویق شوند.» «پیام حج، 13/3/.1371 .رک.یدالله جوانی، همان. ص 38» «در حال حاضر در عرصۀ فرهنگ و هنر جهان تلاش عظیمی در جریان است تا چهرۀ اسلام و مفاهیم اسلامی زشت و بد معرفی شود و برای این هدف کارهای هنری و پشتیبانی‌های بسیار عظیمی در حال انجام است و در این میان هنرمندان معتقد به مبانی اسلامی و انقلاب...  باید احساس مسئولیت کنند و تلاش مضاعفی را در این راه انجام دهند.» «مقام معظم رهبری، در دیدار با نمایندگان فرهنگی خارج از کشور، 17/5/1379»
3- حفظ و تعمیق ایمان، معنویت و باورهای دینی
«دشمنان ما هنوز در کمین نشسته‌اند ببینند این ملّت کی از اسلام خسته میشود و ایمان خودش را از دست میدهد تا از همه طرف به او هجوم آورند. دشمنان اسلام آرام نگرفتند.» «در دیدار با معلمان و کارگران در روز کارگر، 11/2/70» «ما باید به آنجا برسیم که دنیا در رابطه با جامعۀ ما رو به صلاح و آبادی برود. راه ما طولانی و دشوار است و همه باید از طریق تربیت، تهذیب و تزکیه، نورانیّت الهی را در خود به وجود بیاوریم. ما اگر این انقلاب و بنای آن را اسلامی نگه داریم، دشمنی ابرقدرتها و تصمیم آنها بر قلع و قمع این بنا هیچگاه کم نخواهد شد و آمریکا و دنیا طلبها و طاغوتها با جمهوری اسلامی ایران هرگز آشتی نخواهند کرد.» «در دیدار فرماندهان نیروی زمینی سپاه، 20/2/7»
4- ایمان استوار به خدا و حفظ ارزشهای اسلامی
«رفاه، سعادت، خوشی، صلح و امنیت برای یک ملّت تنها در سایه ایمان به خدا و حاکمیّت ارزشهای الهی تأمین می‌شود» «در جمع کارگزاران نظام، 30/3/1371»
5- تبیین همه جانبۀ اسلام برای جهان امروز
«حوزه‌های علمیه باید دائم تولید کند، کتاب تولید کند، آدم و عالم تولید کند، متدیّن تولید کند، فکر تولید کند، حرف تازه تولید کند، حرف تازه که تمام نشده، ما خودمان هر وقت به قرآن مراجعه میکنیم چیز جدیدی به دست می‌آوریم» «در دیدار با علما و مدرّسین حوزه علمیه قم، 30/11/70»
6- اولویت دادن به مسایل جوانان
«جوان یک انسان سرشار از استعداد و دارای حقوق فراوانی است. بر پدر و مادر، بر مدرّسه، بر حکومت، بر مسئولان، بخشهای گوناگون باید وسایل رشد و کمال او را فراهم بکنند، به او کمک کنند تا بتواند راه درست را انتخاب کند.» «در دیدار با جمعی از اعضای انجمن های اسلامی دانش آموزان، 8/12/79» «در دیدار با جمعی از اعضای انجمن های اسلامی دانش آموزان، 8/12/79» «مسألۀ اشتغال جوانان و ارتقای فرهنگی و علمی آنان بسیار مهم است و دولت جمهوری اسلامی نیز مسألۀ جوانان را یکی از اولویّتهای اساسی خود قرارداده است.» «در دیدار با گروهی از مردم گرمی و مغان، 6/5/79، برای توضیح بیشتر در مورد دیدارها.ر.ک. یدالله جوانی ، راهبرد های فرهنگی مقام معظم رهبری، فصلنامۀ مطالعات سیاسی، ص 31 به بعد»
ج) از طریق منع اهانت و توهین به مقدّسات
از دیگر مواردی که می‌توان به عنوان راهکار تأمین امنیت فرهنگی حساب کرد اصل پیشگیری از توهین به مقدّسات دینی است اگر توهین به مقدّسات دینی در بین مردم رایج شود این خود موجب وهن مقدّسات شده و امنیت فرهنگی را به خطر خواهد انداخت قرآن کریم صریحاً یکی از علل عذاب الهی را  استهزای پیامبران الهی معرفی میکند: «وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ» «انبیاء/41، رعد/32، توبه/64» برخی از مردم پیامبرانی را که پیش از تو بودند نیز به مسخره گرفته بودند ولی عذابی که مسخرهاش میکردند بر سر مسخرهکنندگان فرود آمد. در جای دیگر از مؤمنان می‌خواهد که در مجالس و گروه‌هایی که در آن آیات قرآن مجید مورد استهزا قرار می‌گیرد حاضر نشوند و در صورت حضور سریعاً آنجا را ترک کنند وگرنه مانند استهزا کنندگان خواهند بود: «وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ إِنَّكُمْ إِذًا مِثْلُهُمْ إِنَّ اللَّهَ جَامِعُ الْمُنَافِقِينَ وَالْكَافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعًا» «نساء/140» « خدا در کتاب خود (این حکم) را برای شما فرستاد که چون شنیدید منافقان آیات خدا را کافر شده استهزا کنند، با آن گروه منافق، مجالست مکنید تا در حدیثی دیگر داخل شوند، وگرنه «اگر هنگامی که قرآن و مسلمانی را استهزا کنند و با آنها همنیشن شوید» شما هم مانند آنان هستید، خدا منافقان و کافران را در جهنّم جمع خواهد کرد.» اسلام تا آنجا حفظ حرمت مقدّسات دینی را ارج مینهد که قرآن کریم از مسلمانان میخواهد مبادا به سبّ و ناسزای مشرکان بپردازید که آنان نیز در مقابل مقدّسات اسلام را سبّ می‌کنند: «وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذَلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ» «انعام/108»
شما مؤمنان آنانی که غیر خدا را میخوانند، دشنام ندهید که مبادا آنها نیز از روی دشمنی و جهالت خدا را دشنام دهند.» پیامبران گذشته و پیامبر اسلام (ص) و نیز آیات قرآن کریم و اعمال مسلمانان در طول تاریخ بارها مورد استهزا و تمسخر مخالفان قرار گرفته و قرآن مجید برای جلوگیری این کار، در بیش از سی آیه ضمن گزارش آن به توبیخ و مذمت استهزا کنندگان پرداخته است. «برای توضیح بیشتر ر.ک محمدفؤاد عبدالباقی، المعجم المفهرس لالفظ القرآن الکریم، مادۀ همزه و سخره» در اسلام اهانت به مقدّسات دینی به هیچ وجه پذیرفته نیست، فقه برای پیشگیری از اهانت به شخصیت بی‌نظیر و یگانۀ پیامبر اسلام (ص) سنگین‌ترین مجازات (قتل) را برای سابّ پیامبر (ص) در نظر گرفته است؛ نمونۀ بارز آن مسألۀ سلمان رشدی است که امام خمینی (ره) حکم قتل او را صادر کرد و مورد تأیید جهان اسلام (سازمان کنفراس کشورهای اسلامی) قرار گرفت. «برای توضیح بیشتر ر.ک. مجلۀ حکومت اسلامی، ش 17، ص 192»
د) از طریق منع خرید و فروش کُتب ضالّه
از جمله مواردی که می‌توان نظر فقها را در باب امنیت فرهنگی بدست آورد، مراجعه به مکاسب محرمه و مسائل مربوطه به خرید و فروش و حفظ کتابهای ضالّه است. مسائلی که در باب خرید و فروش و حفظ کتابهای ضالّه در مکاسب محرمه از فقها بیان گردیده به طور قطع میتواند بیانگر نظر فقها در باب امنیت فرهنگی باشد. زیرا کتاب یکی از بهترین ابزار حفظ و انتقال فرهنگ از نسلی به نسل دیگر و در واقع سبب ماندگاری آن میباشد و در عین حال کتاب خود، به لحاظ کیفیت و محتوا نماد فرهنگ پدید آورندگان آن و جامعۀ مربوطه به آنان محسوب میشود. به علاوه اینکه باید دانست امروزه کتاب منحصر به اوراق جمع شده دریک مجلّد نیست بلکه شامل مجلّدات و انواع نشریهها و فیلمها، سیدی و تمام انواع نرم‌افزارهای رایانهای که سبب نشر و بیان، فرهنگ و عقاید است، می‌باشد.
به هر صورت فقها به خاطر حساسیتی که نسبت به امنیت فرهنگی و مسألۀ فرهنگ جامعۀ اسلامی دارند، بلا استثنا همۀشان خرید و فروش کتابهای ضالّه را حرام میدانند، که این حرمت خرید و فروش کتابهای ضالّه به خاطر پیامدهای منفی و آثار مخرب که روی فرهنگ و عقاید جامعه اسلامی دارد، خود بزرگترین دلیل بر توجّه خاص فقها نسبت به امنیت فرهنگی است، اگرچند موضوع رساله نظر به فقهای معاصر دارد امّا به خاطر این که روشن شود فقها عموماً روی مسالۀ امنیت فرهنگی توجّه خاصی داشته‌اند، ما نظرات بعضی از فقها را قدیماً و جدیداً به صورت مستقیم از متون فقهی آنها می‌آوریم.
1- شیخ مفید (ره) «نوشتن کتابهای کفر و جلد کردن آنها حلال نیست مگر برای اقامه ادّله بر فساد آنها و کسب به وسیله نگهداری کتابهای ضالّه و نسخه‌برداری آن در غیر این صورت که ذکر کردیم حرام است.» «محمد بن محمد بن نعمان، شیخ مفید، المقنعه، ص 588-589»
2- شیخ طوسی (ره) در نهایه دارد. «والتکسب بحفظ کتب الضلال ونسخه حرام...» «محمد بن حسن طوسی، شیخ الطائفه، النهایه فی مجرد الفقه والفتاوی، ص 365» حفظ و نگهداری و نسخه برداری کتب ضالّه به خاطر خرید و فروش آن حرام است. همچنین در کتاب «مبسوطه» گفته است: «و ان کانت کتباً لا تحلّ امساکها کاالکفر والزندقه و ما اشبه ذالک لایجوز بیعه و حکم التواره و الانجیل هکذا... لانّه کتاب مغیّرٌ مبدِّل» «محمد بن حسن طوسی، شیخ الطایفه، المبسوطه فی فقه الامامیه، تعلیقه و تصحیح سید محمد الکشی، ج 2، ص 30» شیخ طوسی در این عبارت کتابهایی که مربوط به کفار و زنادقه و امثال آن است و همینطور تورات و انجیل تحریف شده را به خاطر آثار مخرّب و پیامدهای منفی آن که روی جامعۀ اسلامی‌دارند، خرید و فروش‌شان را حرام دانسته است.
3- شهید ثانی (ره) «منظور از حفظ کتابهای ضالّه جلوگیری از نابودی آنها، یا نگهداشتن مطالب آن در ذهن است که هر دوی آنها حرام است. اگر این کار به منظور نقض و اقامۀ حجّت بر علیه صاحبان آنها باشد در این صورت از حرمت استثنا است البته برای کسانی که اهلیت استدلال و اقامه دلیل بر ضد آنها را دارند نه به طور مطلق برای عموم مردم، زیرا دربارۀ افراد کم بصیرت که از آگاهی و توانایی لازم برخوردار نیستند ترس دچار شدن به شک و شبه وجود دارد و همچنین حفظ و نوشتن آنها از باب تقیّه جایز است و در غیر این دو صورت از بین بردن آنها واجب است.» «زین الدین عاملی، شهید ثانی، مسالک الافهام، ج 3، ص 127» از عبارت شهید ثانی معلوم است که ایشان نه تنها خرید و فروش و حفظ آن را جایز نمی‌داند  بلکه از بین بردن آن را هم واجب می‌داند.
4- سید علی طباطبایی (ره) «حفظ کتابهای ضالّه از پوسیدگی یا در ذهن و قلب و استنساخ آنها و تعلیم و تعلّم آنها حرام است. البته اگر این کار به منظور نقض آنها با اقامه دلیل علیه صاحبان آنها باشد برای کسی که صلاحیت اثبات حق را داشته و اهل این دو کار «نقض و اقامه حجّت» باشد مانعی ندارد.» «سید علی طباطبایی، ریاض المسالک، ج 8، ص 164»
5- صاحب جواهر (ره) «از جمله کسبهای حرام حفظ و نسخه‌برداری کتابهای ضالّه به منظور غیر از نقض آن است و شمار زیادی از علما نقض را مقیّد کرده‌اند به کسی که اهلیّت آن را داشته باشد، و در کتاب «قواعد» و غیر آن علاوه بر اقامۀ حجّت بر ضد اهل باطل، تقیّه را بر آن اضافه کردند. و در غیر این موارد، گذشته از حفظ و نوشتن، مطالعه و تدریس آنها نیز حرام است.» «محمدحسن نجفی، جواهرالکلام، ج 26، ص 56-60»
6- شیخ انصاری (ره) «السابعه حفظ کتب الضّلال حرام فیالجمله بلا خلاف کما فی...» «حفظ کتابهای ضالّه در صورتی که مفسدۀ گمراهی قطعی یا احتمال نزدیک به وقوع را به دنبال داشته باشد حرام است. پس اگر مفسدۀ قطعی یا قریب الوقوع نداشته باشد یا مفسده مترتب بر آن با مصلحت قوی‌تر در تعارض باشد یا مفسدۀ آن حتمی نبوده و انتظار مفسده که در آن می-رود با مصلحت قوی‌تر که از آن انتظار میرود یا با مصلحت قریب الوقوع تعارض کند در این چند صورت دلیل بر حرمت وجود ندارد...» «مرتضی انصاری، المکاسب، ص 29» از عبارت شیخ در مکاسب بدست می‌آید در صورتی که حفظ کتب ضالّه جز مفسده بر آن مترتب نباشد به اجماع فقها حرام است. و دلیلی را که بر حرمت حفظ آن اقامه میکند چنین میگوید:
اول: حکم عقل به وجوب قطع مادّۀ فساد است.
دوم: علاوه بر حکم عقل استشهاد میکنند به آیۀ شریفۀ «وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًا أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ» «لقمان /6» و برخی از مردم سخنان لغو (بیهوده) را میخرند، تا به جهالت خلق را از راه خدا گمراه سازند، و قرآن را به تمسخر میگیرند، برای اینان عذاب خوار کننده است.» و همینطور روایات متعدد را هم ایشان ذکر میکنند، از جمله روایت تحف العقول: «إنما حرم الله الصناعة التي حرام هي كلها التي يجئ منها الفساد محضا، نظير البرابط والمزامير والشطرنج وكل ملهو به والصلبان والأصنام وما أشبه ذلك من صناعات الأشربة الحرام، وما يكون منه وفيه الفساد محضا ولا يكون فيه ولا منه شئ من وجوه الصلاح فحرام تعليمه وتعلمه والعمل به وأخذ الأجر عليه وجميع التقلب فيه من جميع وجوه الحركات كلها» «محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، ج 100، ص 48، محمد ری شهری، میزان الحکمه، ج 9، ص 21»
7- امام خمینی (ره): «کفّار اعمّ از ذمی و غیر آن حق تبلیغ مذهبهای فاسده و نشر کتابهای ضالّه و دعوت مسلمانان و فرزندانشان را به مذاهب باطلۀشان ندارند. و در صورت تخلف تعزیرشان واجب است و دست‌اندرکاران دولتهای اسلامی با هر وسیلۀ مناسب باید مانع آنها گردند. و بر مسلمین لازم است از کتابها و مجالس آنان خودداری کنند و فرزندان خود را از اینها منع کنند و اگر کتابها و اوراق ضالّۀ آنها بدستشان رسید باید محو کنند.» «امام خمینی(ره)  تحریر الوسیله، ج 4، ص266» از عبارت تحریر معلوم است که حضرت امام (ره) مانند مرحوم شهید ثانی نه تنها حفظ و فراگیری کتب ضالّه را حرام میدانند بلکه محو کردن و از بین بردن آنها را نیز در صورت امکان و دسترسی واجب میدانند.
 8- آیت الله خامنهای: در واقع آنچه در کلام فقها قدیماً و جدیداً آمده است عصاره و مخلص همۀ آنها در کلام آیت الله خامنهای، که به عنوان فتوا ارائه فرموده‌اند آمده است، ایشان در این باب در جواب سؤال (1325) می‌گوید: «خرید و فروش و نگهداری کتابهای گمراه کننده جایز نیست مگر برای پاسخگویی و ردّ مطالب آن برای کسی که قدرت علمی این کار را داشته باشد.» «سید علی خامنه‌ای، رساله اجوبه الا ستفتائات، ترجمه فارسی، ص 294»
همینطور در جواب سؤال (1331) وقتی از ایشان استفتاء میشود که: آگاه شدن از کتابهای گمراه کننده و کتابهای ادیان دیگر برای شناخت دین و عقاید آنها به قصد افزایش معرفت و اطلاعات چه حکمی‌دارد؟ ایشان در جواب می‌فرماید: «حکم به جواز خواندن این کتب فقط به خاطر شناخت و افزایش اطلاعات مشکل است، البته خواندن آنها برای کسی که قدرت شناخت و تشخیص مطالب باطل را دارد به قصد ابطال و ردّ آنها جایز است، به شرطی که به خود مطمئن باشد که از حق منحرف نشود.» «سید علی خامنهای، همان، ص 295»
یا در جواب سؤال (1373) وقتی استفتاء می‌شود که: امروزه وارد کردن لباسهای خارجی و خرید و فروش و استفادۀ از آنها در داخل شهرها متداول شده است با توجّه به افزایش تهاجم فرهنگی غرب به انقلاب اسلامی این کار چه حکمی‌دارد؟
ایشان در جواب می‌فرماید: «واردات و خرید و فروش و استفاده از آنها به مجرد اینکه از کشورهای غیر اسلامی وارد شده‌اند اشکال ندارد. ولی آنچه که پوشیدن آن با عفت و اخلاق اسلامی منافات داشته باشد و یا ترویج فرهنگ غربی که دشمن فرهنگ اسلامی است محسوب شود، واردات و خرید و فروش و پوشیدن آن جایز نیست.» «سید علی خامنهای، همان، ص306»
حاصل کلام فقها در باب کتب ضالّه
در کل می‌توان گفت از مجموع عبارات فقها در باب کتب ضالّه دو مطلب بدست می‌آید که هر دو مطلب در واقع حساسیت فقها را نسبت به امنیت فرهنگی میرساند.
اول: حرمت حفظ، نگهداری، خرید و فروش و مطالعۀ کتب ضالّه در صورتی که فقط مفسدۀ محظ بر آن مترتب باشد و هیچگونه منفعت و غرض عقلایی نداشته باشد.
دوم: عدم حرمت حفظ و نگهداری، خرید و فروش، مطالعۀ کتب ضالّه در صورتی که دارای منفعت و غرض عقلایی باشد از قبیل پاسخگویی و ردّ مطالب و اثبات بطلان آن ، آن هم برای کسی که قدرت و توان علمی این کار را داشته باشد که در این صورت یعنی اگر غرض و منفعت عقلایی داشته و پای نقض و ابطال و اثبات پوچی آن در میان باشد، حفظ، خرید و فروش و مطالعۀ آن نه تنها حرام نیست بلکه واجب و لازم است چون نقض و ابطال آن متوقف بر اطّلاع کامل از مفاد و محتوای آن است و آگاهی از مطالب و محتوای آن زمینۀ نقد و نقض آن و توانایی استدلال و اقامۀ برهان بر علیه آن را فراهم می‌سازد.
نتیجه:
از مجموع مطالبی که در بحث مفهوم، قلرو، و سازوکار امنیت فرهنگی گذشت درمی-یابیم که فقها به عنوان جانشینان و نائبان عامّ حضرات معصومین (علیهم السلام) و حافظان و حامیان اصلی دین  حساسیت خاصی نسبت به مسألۀ امنیت فرهنگی دارند، زیرا جامعه‌ای که امنیت فرهنگی ندارد استقلال هویتی هم ندارد. به خاطر اینکه «ارتباط آدمی در قالب فرهنگ حاکم بر آن مبین رفتار او در نشیب و فراز زندگی اجتماعی است. اساساً یکی از مهمترین شاخصه‌هایی که در تبیین زندگی انسان مورد نظر قرار می‌گیرد همین قالبهای فرهنگی است که در طی نسلهای متمادی و در طول تاریخ هویت انسانها را تشکیل داده است. به عبارت دیگر فرهنگ هر چه باشد امروزه به عنوان عصارۀ زندگی اجتماعی در ابعاد مختلف حیات مادی و معنوی و در باورها، ارزشها و هنجارها نمودی مشخص دارد و به نحوی بر افکار، امیال و فعّالیّتهای ما تأثیر می‌گذارد همانطوریکه در تعریف فرهنگ گفته شد: امنیت فرهنگی یعنی، مصونیت یک فرد، گروه و ملّت از تعرض و تجاوز به حقوق و ارزشهای نهادینه شده‌اش به بیان دیگر هرگاه فرد، گروه یا ملّتی از تعرض و تجاوز به اعتقادات دینی، عرفها، قوانین، شخصیت و هویتش مصون باشد، صاحب امنیت فرهنگی است.
در واقع می‌توان گفت: فرهنگ ساختار کاملی است که تمامی الگوهای رفتاری یک ملّت را در خود  جای داده است. فرهنگ از کوچکترین جزئش یعنی الگوی رفتاری تا بزرگترین آن یعنی یک نهاد اجتماعی که از ترکیب و به هم پیوستن همان الگوهای رفتاری حاصل شده است، کارکردی مشخص دارد که باید از امنیت برخوردار بوده و از تهاجم دشمن در امان باشد، و از آنجا که تهاجم فرهنگی غرب و هجمۀ دشمنان اسلام علیه فرهنگ اسلام در عصر حاضر به اوج خود رسیده است و دشمنان اسلام به صورت مستقیم یا غیر مستقیم از راههای مختلف میکوشند، که جوامع اسلامی را از فرهنگ اسلام جدا نموده و فرهنگ خود را به جای آن حاکم نمایند لذا فقها به عنوان مدافعان اصلی فرهنگ اسلام شدیداً در برابر تهاجمات فرهنگی دشمن ایستاده‌اند، چنانچه در کلام مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنهای حفظه الله که حساسیت خاصّی نسبت به تهاجم فرهنگی دشمن دارند و از آن تعبیر به شب خون فرهنگی میکنند، حتّی نسبت به واردات، خرید و فروش و استفاده از کالاها و لباسهای خارجی آمده بود در صورتی که: «پوشیدن آن با عفّت و اخلاق اسلامی منافات داشته باشد و یا ترویج فرهنگ غربی که دشمن فرهنگ اسلامی است محسوب شود، واردات، و خرید و فروش و پوشیدن آن جایز نیست.»

منابع:
1-    قرآن کریم
2-    نوید، مهدی، فرهنگ و مقاومت فرهنگی، تهران: انتشارات فلق، 1374
3-    معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، جلد 2، تهران: چاپ امیر کبیر، 1357
4-    مطهری، مرتضی، پیرامون انقلاب اسلامی، چاپ نهم، تهران صدرا 1372
5-    محسنی، منوچهر، مقدمات جامعه شناسی، انتشارات باستان، بی جا 1366
6-    کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، چ 7،  ناشر: دارا الاسوه 1424 هجری قمری
7-    قمی، شیخ عباس، سفینه البحار و مزیه الحکم والآثار، ناشیر: دارالاسوه للطباعته و النشر، چاپ سوم 1380
8-    قدر دان قراملکی، محمدحسن، آزادی در فقه و حدود آن، قم:  موسسۀ بوستان کتاب، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی چاپ اول 1382
9-    سبحانی، جعفر، مبانی حکومت اسلامی، ترجمه و نگارش داود الهامی، موسسۀ علمی و فرهنگی سیدالشهدا(ع)پایز1370
10-    نوری، میرزاحسین، مستدرک الوسائل، چاپ اول، قم: موسسۀ ال البیت(ع)لاحیاء التراث، 1408 هجری- قمری
11-    روشن نهاد، ناهید، انقلاب فرهنگی در جمهوری اسلامی، تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول، بهار1383
12-    خمینی، روح الله، صحیفۀ نور، مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران وزارت ارشاد اسلامی 1361 و 1365.
13-    خمینی، روح الله، ، صحیفه امام، تهران، موسسه نشر آثار امام خمینی 1378 در نرم افزار صحیفۀ امام.
14-    جهان بزرگی، احمد، امنیت در نظام سیاسی اسلام، ( اصول و مؤلفه ها) ناشیر: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، جاپ اول، 1388
15-    جوادی آملی، عبد الله، ولایت فقیه، قم: مرکز نشر اسرا 1379
16-    پژوهشکده حوزه و دانشگاه، درآمدی بر تعلیم و تربیت اسلامی،  زیر نظر علیرضا اعرافی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها، سمت، 1376
17-    بلاذری، ابوالحسن احمد بن یحی بن حسن، فتوح البلدان، بیروت: دارومکتبه الهلال 1988
18-    ابن هشام، عبدالملک، السیره النبویه، بیروت: دار احیاء التراث، 1413 ق.
19-    مصباح یزدی، محمد تقی، نظریۀ حقوقی اسلام، ج1و2  تحقیق و نگارش: محمد مهدی نادری قمی و محمد مهدی کریمی نیا، قم: مرکز انتشارات مؤسسۀ آموشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 1382
20-    فصلنامۀ مطالعات سیاسی، راهبردهای فرهنگی رهبر انقلاب، سال چهارم، شماره چهاردهم، زمستان 1383.ش.
21-    فصلنامه علوم سیاسی، سال سوم، شماره نهم، تابستان 1379،

نظرات (0)

There are no comments posted here yet

نظر خود را اضافه کنید.

  1. Posting comment as a guest. Sign up or login to your account.
0 Characters
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید. واضح نیست؟
حضرت مهدی (علیه السلام) ما أرْغَمُ أنْفُ الشَيْطانَ بِشَىءٍ مِثْلَ الصَّلاةِ، فَصَلِّها وَ أرْ غَمْ أنْفَ الشَّيْطانَ؛ با هيچ چيز مثل نماز، بينى شيطان به خاك ماليده نمى شود پس نماز را به پادار و بينى شيطان را به خاك بمال. بحارالانوار، ج 53، ص 182
  • در سایۀ قرآن و عترت
  • بانگ ادعیه و اذکار ماهها سال به تفصیل ساعات مختلف در طول روز، هفته، ماه، سال
  • ویژه نامه اعمال شب و روز عید قربان
  • اطلاعات جامع و کامل در مورد عید غدیر خم - کلیک کنید
  • اطلاعات راجع به محرم و عاشورا -کلیک کنید
  • عاشورا و مهدویت
  • انواع تصاویر - بیا و بیبین
  • تصاویر زیبا و جذاب
  • عکسهای زیبا و دیدنی
  • اربعین حسینی و دهه آخرصفر
  • تصاویر دیدنی - عید سعید فطر
  • SMS به مناسبت شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) ـ
  • اس ام اس های مذهبی ویژه ایام فاطمیه2
  • 13 رجب سالروز مولود کعبه
  • مولو کعبه شهید محراب
  • ماه مبارک رمضان ماه مهمانی خدا
  • روزه در اسلام
  • ماه رمضان ماه بخشش ماه وصال ماه رحمت
  • روز قدس در کلام امام خمینی (ره)
  • مناسبت های ماه ربیع الاول
  • تفصیل مناسبت هایی ماه ربیع الاول
  • ولایت فقیه
  • اعمال ماه های قمری
  • مشرق نیوز+خبرهای تازه
  • تمامی حقوق برای مجمع علمی فرهنگی اجتماعی ارشاد محفوظ است.